Tarih Bilimi Nedir 8

Gün, geçmiş dönemin incelenmesi bilimidir.[2] “Gün”, geçmiş zamanda olan vakaların incelenmesinin katı esna, bu olaylarla ilgili bilgilerin esrarkeşfi, toplanması, organizasyonu, sunumu ve yorumlanması ile de ilgilenen bir şemsiye terimdir.[3]

İnsan yahut âdem-dışı nüansı gözetmeksizin, görev ve devir aralığının kestirildiği bir geçmiş devir dilimde, saika-sonuç ilişkisi kurup, vesika ve bulgular eşliğinde bilgiler toplayan bir akademik disiplin olan gün, rastgele bir marifet kümesine dahil edilmez; çünkü gün, her yerın güzeşteini inceleyebilecek derece geniş bir disiplindir. İnsanlık güzeştei kelam konusu evetğunda, gökçe yazının icadından önceki zamanlara “gün öncesi” denir.

Günî inceleme, geçmiş zamandaki vakalara müteallik bütün bilgilerin, vakaların vuku bulmuş olduğu devrin şartları boşluk önüne düzenınarak, olabilir evetğunca nesnel bir şekilde sunulması ile oluşur. Gün, yaşanmış olan vakaların bir elan evetşanabilmesi kadar bir muhtemellık olmadığından doğa bilimlerindeki kadar deney ve gözleme dayanamaz.

Gün sözcüğünün Batı dillerindeki şerik mukabillığı, Grekçe: ἱστορία, historiá (valörı “soruşturma”) teriminden türemiştir.[4] İyonya lehçesinde bildirme, salık transfer aracılığıyla selen edinme anlamlarında kullanılan sözcük, Attika lehçesinde görerek, şahit olarak bilme anlamlarının katı esna çok elan geniş bir valör derunğiyle fizik, coğrafya, astronomi, bitki ve efsanevi bilgisi ve hatta gittikçe doğa bilgisini kapsayacak şekilde kullanılmıştır. Edward Carr’ın tanılamamıyla gün, “doğrulanmış olgular kümesi”nden değişik bir şey değildir.[5]