Tarih Bilimi Nedir 7

Gün, geçmiş dönemin incelenmesi bilimidir.[2] “Gün”, geçmiş zamanda olan vakaların incelenmesinin üstı teselsül, bu olaylarla müntesip bilgilerin aptalfi, toplanması, organizasyonu, sunumu ve yorumlanması ile bile ilgilenen bir şemsiye terimdir.[3]

İnsan yahut benibeşer-dışı farkı gözetmeksizin, yer ve bugün aralığının kestirildiği bir geçmiş bugün dilimde, saik-sonuç ilişkisi kurup, vesika ve bulgular eşliğinde bilgiler toplayan bir bilimsel niteliği olan disiplin olan tarih, herhangi bir marifet kümesine dahil edilmez; çünkü tarih, her düzlükın geçmişini inceleyebilecek denli geniş bir disiplindir. İnsanlık geçmişi nazire konusu başüstüneğunda, gökçe yazının icadından önceki zamanlara “tarih öncesi” denir.

Günî inceleme, geçmiş zamandaki vakalara üstüne bütün bilgilerin, vakaların vuku bulduğu devrin şartları kaynak önüne kırmızıınarak, muhtemel başüstüneğunca nesnel bir şekilde sunulması ile oluşur. Gün, yaşanan vakaların bir daha evetşanabilmesi gibi bir muhtemellık olmadığından huy bilimlerindeki gibi deney ve gözleme dayanamaz.

Gün sözcüğünün Batı dillerindeki şerik katlığı, Grekçe: ἱστορία, historiá (medlulı “tahkik”) teriminden türemiştir.[4] İyonya lehçesinde bildirme, yüklem iktibas aracılığıyla bili edinme anlamlarında kullanılan lafız, Attika lehçesinde görerek, şahit olarak bilme anlamlarının üstı teselsül çok daha geniş bir medlul yürekğiyle fizik, coğrafya, astronomi, bitki ve hayvan bilgisi ve hatta zamanla huy bilgisini kapsayacak şekilde kullanılmıştır. Edward Carr’ın tanımıyla tarih, “doğrulanmış olgular kümesi”nden sair bir şey bileğildir.[5]