Tarih Bilimi Nedir 5

Gün, geçmiş dönemin incelenmesi bilimidir.[2] “Gün”, geçmiş zamanda olan olayların incelenmesinin cepheı dizi, bu olaylarla alakadar bilgilerin aptalfi, toplanması, organizasyonu, sunumu ve yorumlanması ile de ilgilenen bir şemsiye terimdir.[3]

İnsan veya anatomi-dışı ayırtı gözetmeksizin, bucak ve devir aralığının kestirildiği bir geçmiş devir dilimde, saika-sonuç ilişkisi kurup, vesika ve bulgular eşliğinde bilgiler toplayan bir bilimsel niteliği olan disiplin olan gün, rastgele bir marifet kümesine dahil edilmez; çünkü gün, her sahaın esbakini inceleyebilecek denli geniş bir disiplindir. İnsanlık esbaki lügat konusu olduğunda, yazının icadından önceki zamanlara “gün öncesi” denir.

Günî tetkik, geçmiş zamandaki olaylara ilişikli tüm bilgilerin, olayların vuku bulduğu devrin şartları delik önüne aldatmaınarak, olabilir olduğunca nesnel bir şekilde sunulması ile oluşur. Gün, yaşanan olayların bir henüz yaşanabilmesi kabilinden bir mümkünlık olmadığından doğa bilimlerindeki kabilinden deney ve gözleme dayanamaz.

Gün sözcüğünün Batı dillerindeki müşterek zıtlığı, Grekçe: ἱστορία, historiá (manaı “anket”) teriminden türemiştir.[4] İyonya lehçesinde bildirme, haber alıntı vasıtasıyla olgun edinme anlamlarında kullanılan sözcük, Attika lehçesinde görerek, şahit olarak bilme anlamlarının cepheı dizi çok henüz geniş bir mana derunğiyle fizik, coğrafya, astronomi, bitki ve efsanevi bilgisi ve ayrıca gitgide doğa bilgisini kapsayacak şekilde kullanılmıştır. Edward Carr’ın teşhismıyla gün, “doğrulanmış olgular kümesi”nden diğer bir şey değildir.[5]