Tarih Bilimi Nedir 3

Tarih, geçmiş dönemin incelenmesi bilimidir.[2] “Tarih”, geçmiş zamanda olan vakaların incelenmesinin yönı esna, bu olaylarla alakalı bilgilerin aptalfi, toplanması, organizasyonu, sunumu ve yorumlanması ile bile ilgilenen bir şemsiye terimdir.[3]

İnsan yahut adam-dışı nüansı gözetmeksizin, mevki ve dakika aralığının kestirildiği bir geçmiş dakika dilimde, vesile-sonuç ilişkisi kurup, belge ve bulgular eşliğinde bilgiler toplayan bir akademik disiplin olan gün, rastgele bir ilim kümesine dahil edilmez; çünkü gün, her düzın esbakini inceleyebilecek denli geniş bir disiplindir. İnsanlık esbaki alay konusu olduğunda, yazının icadından önceki zamanlara “gün öncesi” denir.

Tarihî inceleme, geçmiş zamandaki vakalara ilişik bütün bilgilerin, vakaların vuku bulduğu dönemin şartları oda önüne kırmızıınarak, olası olduğunca nesnel bir şekilde sunulması ile oluşur. Tarih, yaşanan vakaların bir daha evetşanabilmesi kabil bir mümkünlık olmadığından doğa bilimlerindeki kabil deney ve gözleme dayanamaz.

Tarih sözcüğünün Batı dillerindeki partner hakkındalığı, Grekçe: ἱστορία, historiá (demeı “soruşturma”) teriminden türemiştir.[4] İyonya lehçesinde bildirme, yüklem iktibas vasıtasıyla olgun edinme anlamlarında kullanılan söz, Attika lehçesinde görerek, tanık olarak bilme anlamlarının yönı esna çok daha geniş bir deme içeriğiyle fizik, coğrafya, astronomi, bitki ve hayvan bilgisi ve hatta tedricen doğa bilgisini kapsayacak şekilde kullanılmıştır. Edward Carr’ın teşhismıyla gün, “doğrulanmış olgular kümesi”nden başka bir şey bileğildir.[5]