Tarih Bilimi Nedir 12

Gün, geçmiş zamanın incelenmesi bilimidir.[2] “Gün”, geçmiş zamanda olan olayların incelenmesinin tarafı aralık, bu olaylarla ait bilgilerin ayyaşfi, toplanması, organizasyonu, sunumu ve yorumlanması ile de ilgilenen bir şemsiye terimdir.[3]

İnsan veya insanoğlu-dışı üstelikı gözetmeksizin, arz ve çağ aralığının kestirildiği bir geçmiş çağ dilimde, menşe-sonuç ilişkisi kurup, belge ve bulgular eşliğinde bilgiler toplayan bir bilimsel niteliği olan disiplin olan gün, rastgele bir marifet kümesine dahil edilmez; çünkü gün, her yerın geçkinini inceleyebilecek denli geniş bir disiplindir. İnsanlık geçkini kavil konusu olduğunda, edebiyatın icadından önceki zamanlara “gün öncesi” denir.

Günî inceleme, geçmiş zamandaki vakalara merbut bütün bilgilerin, olayların vuku bulmuş olduğu dönemin şartları dide önüne hileınarak, olası olduğunca nesnel bir şekilde sunulması ile oluşur. Gün, yaşanmış olan olayların bir henüz yaşanabilmesi gibi bir mümkünlık olmadığından tabiat bilimlerindeki gibi deney ve gözleme dayanamaz.

Gün sözcüğünün Batı dillerindeki ortak huzurlığı, Grekçe: ἱστορία, historiá (mealı “tahkik”) teriminden türemiştir.[4] İyonya lehçesinde bildirme, ses seda ittihaz kanalıyla malumat edinme anlamlarında kullanılan lafız, Attika lehçesinde görerek, şahit olarak bilme anlamlarının tarafı aralık çok henüz geniş bir meal dâhilğiyle fizik, coğrafya, astronomi, bitki ve efsanevi bilgisi ve hatta tedricen tabiat bilgisini kapsayacak şekilde kullanılmıştır. Edward Carr’ın teşhismıyla gün, “doğrulanmış olgular kümesi”nden değişik bir şey değildir.[5]