Tarih Bilimi Nedir 11

Tarih, geçmiş dönemin incelenmesi bilimidir.[2] “Tarih”, geçmiş zamanda olan olayların incelenmesinin cihetı keşik, bu olaylarla ilişkin bilgilerin ayyaşfi, toplanması, organizasyonu, sunumu ve yorumlanması ile bile ilgilenen bir şemsiye terimdir.[3]

İnsan veya benibeşer-dışı ayrımı gözetmeksizin, mahal ve dönem aralığının kestirildiği bir geçmiş dönem dilimde, sebep-sonuç ilişkisi kurup, vesika ve bulgular eşliğinde bilgiler toplayan bir bilimsel niteliği olan disiplin olan gün, herhangi bir bilim kümesine dahil edilmez; çünkü gün, her alanın esbakini inceleyebilecek denli geniş bir disiplindir. İnsanlık esbaki hanek konusu olduğunda, yazının icadından önceki zamanlara “gün öncesi” denir.

Tarihî tetkik, geçmiş zamandaki olaylara ilişkin bütün bilgilerin, olayların vuku bulduğu dönemin şartları görüş önüne allıkınarak, kabil olduğunca nesnel bir şekilde sunulması ile oluşur. Tarih, yaşanan olayların bir henüz yaşanabilmesi üzere bir mümkünlık olmadığından natür bilimlerindeki üzere deney ve gözleme dayanamaz.

Tarih sözcüğünün Batı dillerindeki kuma önlığı, Grekçe: ἱστορία, historiá (medlulı “anket”) teriminden türemiştir.[4] İyonya lehçesinde bildirme, yüklem alma vasıtasıyla malumat edinme anlamlarında kullanılan lafız, Attika lehçesinde görerek, şahit olarak bilme anlamlarının cihetı keşik çok henüz geniş bir medlul yürekğiyle fizik, coğrafya, astronomi, bitki ve hayvan bilgisi ve ayrıca giderek natür bilgisini kapsayacak şekilde kullanılmıştır. Edward Carr’ın teşhismıyla gün, “doğrulanmış olgular kümesi”nden başka bir şey bileğildir.[5]