Tarih Bilimi Nedir 1

Gün, geçmiş dönemin incelenmesi bilimidir.[2] “Gün”, geçmiş zamanda olan vakaların incelenmesinin katı silsile, bu olaylarla ait bilgilerin aptalfi, toplanması, organizasyonu, sunumu ve yorumlanması ile bile ilgilenen bir şemsiye terimdir.[3]

İnsan yahut benibeşer-dışı başkalıkı gözetmeksizin, mekân ve gün aralığının kestirildiği bir geçmiş gün dilimde, menşe-sonuç ilişkisi kurup, belge ve bulgular eşliğinde bilgiler toplayan bir bilimsel nitelikli disiplin olan tarih, rastgele bir marifet kümesine dahil edilmez; çünkü tarih, her düzın cemaziyelevvelini inceleyebilecek denli geniş bir disiplindir. İnsanlık cemaziyelevveli kelam konusu olduğunda, gökçe yazının icadından önceki zamanlara “tarih öncesi” denir.

Günî tetkik, geçmiş zamandaki vakalara üstüne bütün bilgilerin, vakaların vuku bulduğu devrin şartları dide önüne hileınarak, olası olduğunca nesnel bir şekilde sunulması ile oluşur. Gün, yaşanmış olan vakaların bir elan evetşanabilmesi kabilinden bir muhtemellık olmadığından huy bilimlerindeki kabilinden deney ve gözleme dayanamaz.

Gün sözcüğünün Batı dillerindeki müşterek huzurlığı, Grekçe: ἱστορία, historiá (fehvaı “tahkikat”) teriminden türemiştir.[4] İyonya lehçesinde bildirme, sava alıntı yoluyla bilgi edinme anlamlarında kullanılan lafız, Attika lehçesinde görerek, şahit olarak bilme anlamlarının katı silsile çok elan geniş bir fehva yürekğiyle fizik, coğrafya, astronomi, bitki ve hayvan bilgisi ve hatta yavaş yavaş huy bilgisini kapsayacak şekilde kullanılmıştır. Edward Carr’ın tanımıyla tarih, “doğrulanmış olgular kümesi”nden diğer bir şey bileğildir.[5]